วันที่ 26 ต.ค. ที่ทำเนียบรัฐบาล นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.คลัง เปิดเผยว่า ในการประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) วันที่ 27 ต.ค.นี้ กระทรวงมหาดไทย จะเสนอโครงการเปลี่ยนผ่านพลังงานไปสู่พลังงานสะอาด หรือ “โครงการโซลาร์ภาคประชาชน” ซึ่งเรื่องนี้ผ่านความเห็นชอบจากคณะกรรมการกลั่นกรองที่กระทรวงการคลังเรียบร้อยแล้ว
เพื่อเร่งสนับสนุนให้ประชาชนหันมาใช้พลังงานแสงอาทิตย์ ลดภาระค่าใช้จ่ายด้านพลังงาน และเปิดโอกาสให้ครัวเรือนรายย่อยกลายเป็นผู้ผลิตไฟฟ้าขายคืนเข้าสู่ระบบสายส่งสร้างรายได้
โครงการโซลาร์ภาคประชาชน เดิมมุ่งเน้นในรูปแบบโซลาร์รูฟท็อป (Solar Rooftop) แต่คณะกรรมการกลั่นกรองได้พิจารณาข้อจำกัดของประชาชนอย่างรอบด้าน เนื่องจากที่พักอาศัยของบางครัวเรือนอาจมีโครงสร้างหลังคาที่ไม่เอื้ออำนวยต่อการติดตั้ง จึงได้ขยายขอบเขตการสนับสนุนให้ครอบคลุมการติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์บนพื้นดิน รวมถึงในแหล่งน้ำหรือบ่อน้ำในรูปแบบโซลาร์ลอยน้ำ (Floating Solar) ด้วย
เป้าหมายสำคัญของรัฐบาลคือการเร่งเปลี่ยนผ่านโครงสร้างพลังงานของประเทศ ซึ่งในปัจจุบันไทยยังคงต้องพึ่งพาพลังงานจากน้ำมันและก๊าซธรรมชาติในระดับสูงมาก โดยการผลักดันการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ภายในประเทศจะช่วยลดภาระการนำเข้าก๊าซธรรมชาติได้อย่างเป็นรูปธรรม
สำหรับมาตรการอุดหนุน “โซลาร์ภาคประชาชน” รัฐบาลจะจัดสรรงบประมาณสนับสนุนตรงให้แก่ประชาชน อุดหนุนครัวเรือนละ 50,000 บาท กำหนดเป้าหมายไว้ที่ 1 ล้านสิทธิ
ทั้งนี้ มอบหมายให้การไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) และการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.) ซึ่งอยู่ภายใต้กระทรวงมหาดไทย ทำหน้าที่เป็นศูนย์บริการแบบเบ็ดเสร็จ (One Stop Service) เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ประชาชนที่สนใจเข้าร่วมโครงการ โดยหลังจากที่ประชุม ครม. มีมติเห็นชอบ จะเปิดให้ประชาชนลงทะเบียนเพื่อขอรับสิทธิได้ทันที
จุดเปลี่ยนสำคัญของโครงการนี้คือการปรับบทบาทของประชาชน จากเดิมที่เป็นเพียงผู้ซื้อไฟฟ้าฝ่ายเดียว มาเป็นผู้ผลิตไฟฟ้า และสามารถขายไฟฟ้าส่วนเกินคืนเข้าสู่ระบบสายส่ง (Grid) ของการไฟฟ้าได้ ทำให้คนตัวเล็กตัวน้อยมีโอกาสสร้างรายได้โดยตรงจากหลังคาบ้านหรือพื้นที่ของตนเอง
ส่วนกรณีข้อกังวลเรื่องภาระค่าใช้จ่ายในการเปลี่ยนมิเตอร์ไฟฟ้านั้น นายเอกนิติ ชี้แจงว่า คณะกรรมการกลั่นกรองได้อนุมัติงบประมาณจากเงินกู้อีกส่วนหนึ่งให้แก่ กฟน. และ กฟภ. เพื่อนำไปใช้ดำเนินการเปลี่ยนเป็นมิเตอร์อัจฉริยะ (Smart Meter) ให้แก่ประชาชนที่เข้าร่วมโครงการโดยตรงเพื่อทำหน้าที่คำนวณและรองรับการจ่ายกระแสไฟฟ้าเข้าสู่สายส่ง ประชาชนจึงไม่ต้องแบกรับค่าใช้จ่ายในการเปลี่ยนมิเตอร์ด้วยตนเอง
นอกจากนี้ในส่วนของแนวทางการบริหารจัดการด้านเงินลงทุน รัฐบาลได้จัดเตรียมมาตรการรองรับไว้อย่างครบวงจร โดยกลุ่มที่มีเงินลงทุน รัฐบาลจะร่วมจ่ายสมทบให้ทันทีครัวเรือนละ 50,000 บาท
ส่วนกลุ่มที่ไม่มีเงินก้อนล่วงหน้าได้ประสานงานสถาบันการเงินเฉพาะกิจของรัฐ 3 แห่ง ได้แก่ ธนาคารออมสิน, ธนาคารอาคารสงเคราะห์ (ธอส.) และ ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) เพื่อปล่อยสินเชื่ออัตราดอกเบี้ยต่ำสำหรับนำมาใช้ลงทุนติดตั้งระบบโซลาร์ประชาชน จึงไม่ต้องควักเงินก้อนออกมาลงทุนก่อน แต่สามารถนำรายได้ที่ได้จากการขายกระแสไฟฟ้าคืนให้แก่การไฟฟ้ามาชำระคืนเงินกู้ในภายหลัง
ขณะที่กลุ่มที่ติดตั้งโซลาร์ไปแล้วหรือไม่ประสงค์ใช้เงินกู้ หรือเงินอุดหนุนจากรัฐบาลเนื่องจากมีเงินทุนอยู่แล้ว ทางกรมสรรพากรได้มีมาตรการทางภาษีรองรับ โดยเปิดให้นำค่าใช้จ่ายจากการติดตั้งระบบโซลาร์มาใช้สิทธิหักลดหย่อนภาษีได้สูงสุดถึง 200,000 บาท
นายเอกนิติ ระบุว่า รัฐบาลกำลังอยู่ระหว่างการพิจารณาอีกหนึ่งโครงการสำคัญที่การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ได้เสนอเข้ามา คือโครงการปรับปรุงและยกระดับระบบโครงข่ายสายส่งไฟฟ้า (Grid Upgrade) ทั่วประเทศ
เนื่องจากสถานการณ์ปัจจุบันทั่วโลกต่างตระหนักถึงปัญหาราคาพลังงานที่มีความผันผวนและปรับตัวสูงขึ้น การยกระดับระบบสายส่งไฟฟ้าจึงถือเป็นการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานเพื่ออนาคตของประเทศไทย เพื่อให้โครงข่ายมีความพร้อมและมีเสถียรภาพในการรองรับการเปลี่ยนผ่านไปสู่พลังงานสะอาดได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน
