เมื่อวันที่ 18 พ.ย. นางรวีวรรณ ภูริเดช ปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เปิดเผยว่า รัฐบาลภายใต้การนำของนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรมว.มหาดไทย ให้ความสำคัญกับสุขภาพและคุณภาพชีวิตของประชาชน โดยเฉพาะสถานการณ์คุณภาพน้ำในพื้นที่ภาคเหนือ พร้อมมอบหมายให้นายสุชาติ ชมกลิ่น รมว.ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เร่งขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหามลพิษข้ามแดน ร่วมกับรัฐบาลเมียนมา มุ่งจัดการปัญหาที่ต้นทาง ควบคู่กับการเฝ้าระวังคุณภาพสิ่งแวดล้อมและดูแลความปลอดภัยของประชาชนอย่างใกล้ชิด
นางรวีวรรณ กล่าวว่า ความร่วมมือดังกล่าวมีความคืบหน้าจากการที่นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและรมว.การต่างประเทศ เดินทางเยือนกรุงเนปยีดอ ประเทศเมียนมา เมื่อวันที่ 12 พ.ย.ที่ผ่านมา และหารือกับพล.อ.อาวุโส มิน ออง ไลง์ ประธานาธิบดีสาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา เพื่อผลักดันการแก้ไขปัญหามลพิษในแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย โดยได้เร่งกำหนดการประชุมคณะทำงานร่วมด้านการจัดการคุณภาพน้ำไทย–เมียนมา (Joint Working Group: JWG) ครั้งที่ 1 จากเดิมช่วงต้นเดือนธ.ค.เป็นวันที่ 25–26 พ.ย. 2569 ณ กทม.เพื่อเร่งหาข้อสรุปและกำหนดแนวทางดำเนินงานร่วมกันอย่างเป็นรูปธรรม
นางรวีวรรณ กล่าวว่า การประชุมครั้งนี้มีตนและ Mr. HLA MAUNG THEIN ปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของเมียนมา เป็นประธานร่วม พร้อมผู้แทนหน่วยงานที่เกี่ยวข้องของทั้งสองประเทศ โดยจะหารือครอบคลุมการติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำ การแลกเปลี่ยนข้อมูลทางวิชาการ การเพิ่มประสิทธิภาพการเฝ้าระวัง และการผลักดันมาตรการแก้ไขปัญหามลพิษตั้งแต่แหล่งกำเนิด
สำหรับข้อเสนอสำคัญของฝ่ายไทย คือการขอเพิ่มจุดตรวจวัดและติดตามคุณภาพน้ำ รวมถึงพารามิเตอร์ที่เกี่ยวข้องในแม่น้ำสายและแม่น้ำกกฝั่งเมียนมา เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ครอบคลุมและสามารถประเมินสถานการณ์ได้อย่างแม่นยำยิ่งขึ้น นอกจากนี้ จะจัดประชุมเชิงปฏิบัติการระดับเจ้าหน้าที่ เพื่อจัดทำแผนปฏิบัติการร่วมระหว่างสองประเทศ ทั้งระยะสั้น 1 ปี และระยะยาว 3 ปี พร้อมผลักดันการลงพื้นที่ร่วมกันโดยเร็ว ขณะเดียวกัน ฝ่ายเมียนมาจะเข้าศึกษาดูงานห้องปฏิบัติการด้านสิ่งแวดล้อมของกรมควบคุมมลพิษ เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านการตรวจวิเคราะห์และการจัดการน้ำ อากาศ และขยะ
ด้านนายสุรินทร์ วรกิจธำรง อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ กล่าวว่า กรมควบคุมมลพิษติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำและตะกอนดินในแม่น้ำกก แม่น้ำสาย และแม่น้ำรวก ในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่และเชียงรายอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2568 โดยมีสถานีตรวจวัดคุณภาพน้ำแบบอัตโนมัติรวม 22 สถานี ครอบคลุมพารามิเตอร์ 9 ตัว
ล่าสุดในเดือนพ.ย. 2569 ได้ลงพื้นที่ตรวจสอบบริเวณบ้านหัวฝาย แม่น้ำสาย ด้วยชุดตรวจสารหนูภาคสนาม (Test Kit) พบค่าประมาณ 0.017 มิลลิกรัมต่อลิตร ลดลงจากผลตรวจครั้งก่อนที่พบ 0.284 มิลลิกรัมต่อลิตร ทั้งนี้ กรมควบคุมมลพิษจะเก็บตัวอย่างน้ำและตะกอนดินส่งตรวจวิเคราะห์อย่างต่อเนื่อง เพื่อนำผลมาใช้ประเมินสถานการณ์และสื่อสารข้อมูลแก่ประชาชนอย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ
นายสุรินทร์ กล่าวว่า ขณะเดียวกัน ทส. เร่งเตรียมความพร้อมด้านน้ำเพื่อบรรเทาความกังวลและดูแลประชาชนในพื้นที่ โดยบูรณาการจัดหาแหล่งน้ำสำรองและรถผลิตน้ำประปาเคลื่อนที่ด้วยระบบ Reverse Osmosis (RO) สำหรับพื้นที่ที่มีความจำเป็น พร้อมมอบหมายกรมทรัพยากรน้ำและกรมทรัพยากรน้ำบาดาลเร่งเป่าล้างและฟื้นฟูบ่อน้ำบาดาล รวมถึงสำรวจแหล่งน้ำเพิ่มเติม เพื่อเพิ่มทางเลือกในการจัดหาน้ำสำหรับอุปโภคบริโภค และพัฒนาระบบปรับปรุงคุณภาพน้ำให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่
นายสุรินทร์ กล่าวอีกว่า นอกจากนี้ ยังเตรียมติดตั้งสถานีตรวจวัดคุณภาพน้ำแบบอัตโนมัติเพิ่มเติม เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการติดตามสถานการณ์และสนับสนุนระบบแจ้งเตือนประชาชน พร้อมประสานหน่วยงานด้านสาธารณสุข เกษตรกรรม และการประมง ตรวจสอบความปลอดภัยของผลผลิตทางการเกษตรและสัตว์น้ำ ตลอดจนเฝ้าระวังผลกระทบต่อสุขภาพประชาชน ควบคู่กับการศึกษาและพัฒนาเทคโนโลยีจัดการสารหนูและโลหะหนักในดินและตะกอนดิน ร่วมกับหน่วยงานระหว่างประเทศ สถาบันการศึกษา และภาคเอกชน เพื่อวางแนวทางฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมอย่างเหมาะสมและปลอดภัยในระยะยาว
นายสุรินทร์ กล่าวต่อว่า สำหรับความร่วมมือด้านวิชาการระหว่างประเทศ รัฐบาลไทยได้ร่วมกับองค์การพัฒนาอุตสาหกรรมแห่งสหประชาชาติ (UNIDO) และประเทศญี่ปุ่น พัฒนาระบบบำบัดสารหนูต้นแบบในพื้นที่ต.ท่าตอน จ.เชียงใหม่ รวมถึงร่วมมือกับสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ (MIT) สหรัฐอเมริกา พัฒนาชุดตรวจสารหนูภาคสนาม (Test Kit) เพื่อเพิ่มความรวดเร็วและประสิทธิภาพในการตรวจสอบ
อธิบดี คพ. กล่าวต่อว่า ทั้งนี้ เมื่อวันที่ 6 ส.ค.2569 ไทยและเมียนมาได้ลงนามเอกสารกำหนดขอบเขตอำนาจหน้าที่ (Terms of Reference: TOR) เพื่อวางกรอบความร่วมมือในการจัดการคุณภาพน้ำในแม่น้ำที่เป็นพรมแดนและแม่น้ำที่ไหลผ่านระหว่างสองประเทศ ครอบคลุมการติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำ การแลกเปลี่ยนข้อมูลทางวิชาการ และการสืบหาแหล่งกำเนิดมลพิษ โดย ทส. จะเดินหน้าประสานความร่วมมือทุกภาคส่วนอย่างต่อเนื่อง เพื่อเร่งแก้ไขปัญหาที่ต้นทาง พร้อมดูแลความปลอดภัยด้านสิ่งแวดล้อมและคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่อย่างเต็มที่.



