ท่ามกลางกระแสความกังวลของเกษตรกรและผู้ประกอบการไทยเกี่ยวกับการเจรจา ความตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างไทยกับสหรัฐอเมริกา (Agreement on Reciprocal Trade: ART) ว่าไทยอาจต้องแบกรับภาษีนำเข้าที่สูงขึ้น หรือต้องเปิดตลาดให้สินค้าสหรัฐฯ ทะลักเข้ามาในประเทศ 

ล่าสุดวันที่ 18 พฤศจิกายน 2569 นางสาวลลิดา เพริศวิวัฒนา รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ได้ออกมาชี้แจงข้อเท็จจริงทั้งหมด โดยเน้นย้ำให้พิจารณาข้อมูลตามสถานะปัจจุบัน เพื่อรักษาสมดุลระหว่างการปกป้องผู้ผลิตในประเทศ และการรักษาตลาดส่งออกมูลค่ากว่า 2.37 ล้านล้านบาท ที่หล่อเลี้ยงการจ้างงานคนไทยถึง 1.25 ล้านคน

ไขความจริงตัวเลขอัตราภาษี 19% vs 12.5% vs 10% ต่างกันอย่างไร?

หลายคนยังสับสนกับตัวเลขภาษีนำเข้าของสหรัฐฯ ที่ถูกพูดถึงในหลายอัตรา รัฐบาลได้จำแนกสถานะของอัตราภาษีแต่ละตัวเพื่อให้เห็นภาพชัดเจนดังนี้

  • อัตราภาษี 19%: เป็นอัตราภายใต้มาตรการภาษีต่างตอบแทนเดิม ซึ่งสหรัฐฯ ได้ยุติการเก็บภาษีเพิ่มเติมภายใต้กฎหมาย IEEPA ไปตั้งแต่วันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2569 หลังคำวินิจฉัยของศาลสูงสหรัฐฯ
  • อัตราภาษี 12.5%: เป็นอัตราภาษีเพิ่มเติมตาม มาตรา 301 (ประเด็นห้ามนำเข้าสินค้าที่ใช้แรงงานบังคับ) บวกเพิ่มจากอากรปกติ มีผลตั้งแต่ 24 กรกฎาคม 2569
  • อัตราภาษี 10%: เป็นอัตราที่กระทรวงพาณิชย์กำลังผลักดันให้สหรัฐฯ ปรับลดลงมาจาก 12.5% เพื่อให้ไทยแข่งขันกับคู่แข่งในภูมิภาคได้ (ยังไม่มีผลบังคับใช้ ต้องรอประกาศอย่างเป็นทางการจากสหรัฐฯ)

สินค้าไทยกว่า 2,120 รายการ ได้รับข้อยกเว้นภาษีเพิ่มเติม

แม้ปัจจุบันสหรัฐฯ จะเก็บภาษีเพิ่มเติมตามมาตรา 301 ในอัตรา 12.5% แต่ไม่ได้หมายความว่าสินค้าไทยทุกชนิดต้องเสียภาษีในอัตรานี้ กระทรวงพาณิชย์ระบุว่า มีสินค้าไทยถึง 2,120 รายการที่ได้รับการยกเว้น (ตามพิกัดศุลกากรและเงื่อนไขที่กำหนด) ซึ่งครอบคลุมมูลค่าการส่งออกของไทยไปสหรัฐฯ มากกว่าครึ่งหนึ่ง

ตัวอย่างกลุ่มสินค้าสำคัญที่ได้รับข้อยกเว้น

  • กลุ่มเทคโนโลยีและอุตสาหกรรม: วงจรรวม (IC), ฮาร์ดดิสก์ไดรฟ์ (HDD), ชิ้นส่วนอากาศยาน
  • กลุ่มสินค้าเกษตรและแปรรูป: ยางธรรมชาติ, แป้งมันสำปะหลัง, สับปะรด, ผลิตภัณฑ์มะพร้าว

ลงนาม ART ไม่ใช่ “เปิดตลาดทันที” และตัวเลข 99% ไม่ใช่ข้อสรุปสุดท้าย

สำหรับประเด็นการลงนามแถลงการณ์ร่วมเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 รัฐบาลยืนยันว่า เป็นเพียงการรับรองความคืบหน้าและกรอบสาระสำคัญของการเจรจาเท่านั้น ยังไม่ถือว่าความตกลงมีผลบังคับใช้ทันที โดยทั้งไทยและสหรัฐฯ ยังต้องผ่านกระบวนการทางกฎหมายภายในประเทศอีกหลายขั้นตอน

นอกจากนี้ ตัวเลขการเปิดตลาด 99% ที่ถูกหยิบยกมาพูดถึง เป็นเพียงข้อมูลขอบเขตการลดภาษีตามกรอบการเจรจาเดิมเมื่อปี 2568 ไม่ใช่ข้อสรุปว่าไทยยกเลิกภาษีนำเข้าทั้งหมด รายละเอียดเรื่องสินค้าอ่อนไหวและมาตรการคุ้มครองผู้ผลิตในประเทศยังต้องพิจารณาจากความตกลงฉบับสมบูรณ์

การเดินหน้าเจรจาความตกลง ART ในครั้งนี้ จึงเป็นการทำงานเชิงรุกที่ยึดข้อเท็จจริงและสถานการณ์การค้าปัจจุบันเป็นตัวตั้ง เพื่อรักษาผลประโยชน์สูงสุดของประเทศไทย ทั้งในแง่ของการปกป้องเกษตรกรและผู้ประกอบการในประเทศ ควบคู่ไปกับการรักษาเสถียรภาพของตลาดส่งออกสหรัฐฯ ซึ่งเป็นเส้นเลือดใหญ่ทางเศรษฐกิจของคนไทยกว่าล้านคน

ที่มาข้อมูล: ลลิดา เพริศวิวัฒนา รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ณ 18 พ.ย.69