เมื่อวันที่ 11 พ.ย.69 ผศ.ดร.เชษฐา ทรัพย์เย็น นักรัฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช ได้วิเคราะห์สถานการณ์ราคาสินค้าเกษตรไทยว่า การปรับตัวสูงขึ้น ของราคาพืชผลหลายชนิด ทั้งยางพารา มันสำปะหลัง ปาล์ม ข้าว ซึ่งล้วนเป็นพืชเศรษฐกิจ ในเดือนต.ค.69 ถือเป็นสัญญาณเชิงบวก ต่อเศรษฐกิจฐานราก โดยนอกจากปัจจัยความต้องการ ในตลาดโลกแล้ว ยังมีนโยบายภาครัฐ ที่เข้ามามีบทบาทสนับสนุน การสร้างตลาด และเพิ่มความต้องการ ใช้สินค้าเกษตรภายในประเทศ
ผศ.ดร.เชษฐา กล่าวอีกว่า ประเด็นที่น่าสนใจคือ แนวทางของรัฐบาลนายอนุทิน ชาญวีรกูล ที่พยายามเชื่อมโยงภาคเกษตร เข้ากับภาคพลังงาน และอุตสาหกรรม โดยเฉพาะนโยบายส่งเสริม การใช้น้ำมันชีวภาพ E20 และ B20 ผ่านมาตรการลดภาษีสรรพสามิต ซึ่งเป็นกลไกที่สามารถ เพิ่มความต้องการวัตถุดิบ ทางการเกษตรภาย ในประเทศได้โดยตรง
เนื่องจาก E20 มีเอทานอลเป็นส่วนผสม ซึ่งผลิตได้จากอ้อย และมันสำปะหลัง ขณะที่ B20 ใช้ไบโอดีเซล ที่มีปาล์มน้ำมันเป็นวัตถุดิบสำคัญ ดังนั้นเมื่อมีการส่งเสริม ให้ประชาชนและภาคขนส่ง ใช้เชื้อเพลิงชีวภาพเพิ่มขึ้น ย่อมมีโอกาสทำให้ความต้องการ วัตถุดิบในห่วงโซ่การผลิต เพิ่มขึ้นตามไปด้วย
แนวทางดังกล่าวจึงเป็นหนึ่งในกลไกที่รัฐบาล สามารถใช้สนับสนุน ตลาดสินค้าเกษตร โดยเฉพาะปาล์มน้ำมัน อ้อย และมันสำปะหลัง แม้ผลต่อราคาที่เกิดขึ้นจริง ยังต้องพิจารณา ปริมาณการใช้เชื้อเพลิงชีวภาพ และปัจจัยตลาดอื่นประกอบ
ผศ.ดร.เชษฐา กล่าวว่า นอกจากนี้การเดินหน้าเจรจาการค้า และขยายตลาดส่งออก ยังเป็นอีกแนวทาง ที่ช่วยเพิ่มช่องทางจำหน่ายสินค้าเกษตรไทย ขณะที่มาตรการลดต้นทุนการผลิต การส่งเสริมปุ๋ยสั่งตัด และการลดภาระค่าไฟฟ้า มีส่วนช่วยให้เกษตรกร และผู้ประกอบการ ในห่วงโซ่การผลิต สามารถรักษารายได้สุทธิได้มากขึ้น
ความสำคัญของแนวนโยบายรัฐบาล อยู่ที่การพยายามเปลี่ยนวิธี บริหารเศรษฐกิจเกษตร จากเดิมที่มุ่งแก้ปัญหา เมื่อราคาตกต่ำ ไปสู่การสร้างความต้องการ ใช้ผลผลิตผ่านภาคอุตสาหกรรม และพลังงาน ซึ่งหากดำเนินการได้ต่อเนื่อง จะช่วยลดความเสี่ยง จากการพึ่งพาตลาดส่งออก เพียงช่องทางเดียว
อย่างไรก็ตาม ราคาสินค้าเกษตรที่ปรับตัวสูงขึ้นในปีนี้ ยังเป็นผลจากหลายปัจจัย ทั้งความต้องการในตลาดโลก สภาพภูมิอากาศ ปริมาณผลผลิต และความผันผวนทางภูมิรัฐศาสตร์ ทั้งนี้ อยากเห็นภาครัฐ สร้างตลาดรับซื้อ เพื่อกระตุ้นความต้องการระยะยาว ซึ่งจะเป็นการแก้ปัญหาอย่างยั่งยืน
สำหรับแนวทางระยะยาว ผศ.ดร.เชษฐา เสนอให้รัฐบาลต่อยอด การสร้างตลาดใหม่ ควบคู่กับการเพิ่ม มูลค่าสินค้าเกษตร ส่งเสริมอุตสาหกรรมแปรรูป พัฒนาระบบข้อมูลการผลิต และเพิ่มโอกาส เข้าถึงเงินทุน เทคโนโลยี และระบบชลประทาน เพื่อให้เกษตรกรมีความสามารถ ในการแข่งขันมากขึ้น
วันนี้รัฐบาลเดินมาถูกทางแล้ว ในการส่งเสริมการใช้ พลังงานชีวภาพ ทั้ง E20 ที่ใช้เอทานอล จากอ้อยและมันสำปะหลัง และ B20 ที่ใช้ไบโอดีเซลจากปาล์มน้ำมัน เป็นส่วนประกอบ แต่สิ่งที่ควรเดินหน้าต่อไปคือ การผลักดันให้พลังงานชีวภาพ กลายเป็นหนึ่งในเชื้อเพลิงหลัก ของประเทศอย่างจริงจัง
เพราะนอกจากจะช่วยลดการพึ่งพา การนำเข้าน้ำมันจาก ต่างประเทศแล้ว ยังเป็นการสร้างตลาดขนาดใหญ่ รองรับผลผลิตทางการเกษตร เพิ่มความต้องการวัตถุดิบ และสร้างโอกาสในการเพิ่มรายได้ ให้เกษตรกรไทยอย่างต่อเนื่อง
