ลุยน้ำท่วมต้องระวัง! โรคฉี่หนู ภัยเงียบแฝงน้ำขังที่อันตรายถึงชีวิต

จากสถานการณ์ฝนตกหนักและเกิดปัญหาน้ำท่วมขังในหลายพื้นที่ของกรุงเทพมหานครและปริมณฑล สิ่งที่ต้องระมัดระวังเป็นพิเศษคือก่อนและหลังการสัมผัสน้ำท่วมขัง คือ “โรคฉี่หนู” หรือ เลปโตสไปโรซิส (Leptospirosis) ซึ่งเป็นโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน โดยเชื้อแบคทีเรียกลุ่ม Leptospires มักปนเปื้อนอยู่ในปัสสาวะของสัตว์พาหะ เช่น หนู สุนัข สุกร โค กระบือ และสามารถมีชีวิตอยู่ในน้ำขังหรือดินโคลนได้นานเป็นเดือน

ช่องทางการติดเชื้อและกลุ่มเสี่ยง

เชื้อโรคฉี่หนูสามารถเข้าสู่ร่างกายมนุษย์ได้ 2 ทางหลัก คือ การสัมผัสสัตว์พาหะโดยตรง และการสัมผัสทางอ้อมผ่านการย่ำน้ำ ลุยโคลน หรือทำกิจกรรมในน้ำที่ปนเปื้อน โดยเชื้อจะไชเข้าทางผิวหนังที่มีบาดแผล รอยถลอก รอยขีดข่วน เยื่อบุตา ปาก จมูก หรือแม้กระทั่งผิวหนังปกติที่เปื่อยนุ่มจากการแช่น้ำเป็นเวลานาน (ทั้งนี้ ไม่พบการติดต่อจากคนสู่คนโดยตรง)

กลุ่มเสี่ยงสูงในปัจจุบัน

สัญญาณเตือนและอาการของโรคฉี่หนู

หลังจากได้รับเชื้อ โดยเฉลี่ยประมาณ 1-2 สัปดาห์ (หรือในช่วง 4-19 วัน) ผู้ป่วยจะเริ่มแสดงอาการตามระดับความรุนแรง ดังนี้
-อาการขั้นเริ่มต้น (ไม่รุนแรง) มีไข้สูงเฉียบพลัน ปวดศีรษะ ร่างกายหนาวสั่น ตาแดง หรือมีเลือดออกใต้ตาขาว และมีอาการเด่นที่สำคัญคือ ปวดกล้ามเนื้ออย่างรุนแรง โดยเฉพาะบริเวณน่องและโคนขา
-อาการรุนแรง (ภาวะแทรกซ้อน) หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที อาจเกิดภาวะตัวเหลืองตาเหลือง (ดีซ่าน) ความดันโลหิตต่ำ การทำงานของไตลดลง (ไตวาย) ตับวาย ปอดอักเสบ หรือเลือดออกในปอด ซึ่งอันตรายถึงขั้นเสียชีวิตได้

แนวทางการรักษาและข้อควรระวังสำคัญ

หากพบว่ามีอาการไข้สูงและปวดกล้ามเนื้ออย่างรุนแรงหลังจากการเดินลุยน้ำ ต้องปฏิบัติดังนี้
-รีบพบแพทย์ทันที ต้องเข้ารับการรักษาด้วยยาปฏิชีวนะ อย่างทันท่วงทีเพื่อฆ่าเชื้อ และต้องแจ้งประวัติการเดินลุยน้ำหรือย่ำโคลนให้แพทย์ทราบทุกครั้ง
-ข้อห้ามสำคัญ ห้ามซื้อยาลดไข้มารับประทานเองเด็ดขาด โดยเฉพาะยาลดไข้ในกลุ่มแอสไพริน หรือ ไอบูโพรเฟน เพราะอาจเพิ่มความเสี่ยงทำให้เลือดออกในอวัยวะภายในรุนแรงขึ้น

วิธีป้องกันตนเองจากโรคฉี่หนูเมื่อต้องเจอน้ำท่วม

-หลีกเลี่ยงการสัมผัสน้ำ หลีกเลี่ยงการเดินลุยน้ำ ย่ำโคลน หรือแช่น้ำนานๆ โดยเฉพาะผู้ที่มีบาดแผลตามร่างกาย
-สวมใส่อุปกรณ์ป้องกัน หากจำเป็นต้องเดินลุยน้ำ ควรสวมรองเท้าบู๊ตและถุงมือยางเพื่อป้องกันน้ำสัมผัสแผล และระวังไม่ให้น้ำขังด้านในรองเท้า
-ทำความสะอาดร่างกายทันที หลังจากการลุยน้ำหรือแช่น้ำ ควรรีบอาบน้ำชำระล้างร่างกายด้วยสบู่ให้สะอาดทันที และเช็ดตัวให้แห้ง
-ดูแลสุขอนามัย กำจัดขยะและเศษอาหารในบ้านเรือน เพื่อไม่ให้เป็นแหล่งสะสมและที่อยู่อาศัยของหนู..

ขอบคุณข้อมูลจาก กรมควบคุมโรค, โรงพยาบาลศิริราช