จากกรณีตำรวจ บก.ปอศ. เปิดปฏิบัติการตรวจค้น 4 จุด ที่เกี่ยวข้องกับ “บุ๋ม ปนัดดา” และ “ก๊อต” สองผู้ต้องหาคดีฉ้อโกงเงินบริจาคมูลนิธิองค์กรทำดี พร้อมตรวจยึดทรัพย์สินรวมมูลค่า 526.7 ล้านบาท ทั้งกระเป๋าแบรนด์เนม เครื่องประดับ ที่ดิน และรถยนต์ 15 คัน
ต่อมาภายหลังตำรวจเผยแพร่ภาพกระเป๋าแบรนด์เนมที่ตรวจยึดได้ กลับเกิดกระแสตั้งข้อสงสัยถึงความแท้ของสินค้า หลัง “ต๊ะ นารากร” และ “หมอของขวัญ” ออกมาโพสต์ระบุว่ากระเป๋าหลายใบอาจเป็นของปลอม จนกลายเป็นประเด็นที่สังคมจับตาว่ากระเป๋าของจริงอยู่ที่ใด และทรัพย์สินดังกล่าวจะถูกตรวจสอบอย่างไรต่อไป
เกี่ยวกับเรื่องนี้ เมื่อวันที่ 8 พ.ย. “ทีมข่าวอาชญากรรมเดลินิวส์” มีโอกาสสอบถาม “นายวิทยา นีติธรรม“ รองเลขาธิการ ปปง. และในฐานะโฆษกสำนักงาน ปปง. ถึงขั้นตอนการดำเนินการกับทรัพย์สินที่ได้มาจากการตรวจยึดและอายัดไว้ชั่วคราวโดยพนักงานสอบสวน ก่อนส่งต่อสำนวนรายการทรัพย์สินให้สำนักงาน ปปง. ดำเนินการตามกฎหมาย ปปง. โดยเฉพาะการตรวจสอบและประเมินมูลค่าของทรัพย์สินก่อนขายทอดตลาดเพื่อนำเงินที่ได้จากการขายทอดตลาด มาชดใช้เฉลี่ยคืนแก่ผู้เสียหาย
นายวิทยา เปิดเผยว่า ภายหลังจากที่พนักงานสอบสวนได้มีการตรวจยึดทรัพย์สินในคดีมาแล้วนั้น ทางพนักงานสอบสวนจะมีการทำสรุปสำนวนรายการทรัพย์สินเพื่อแจ้งต่อสำนักงาน ปปง. ว่ามีทรัพย์สินรายการใดบ้างที่ตรวจยึดมา ไม่ว่าจะเป็นทรัพย์สินจำพวกกระเป๋าแบรนด์เนม เครื่องประดับ นาฬิกาหรู ที่ดิน หรือรถยนต์ เพราะในการตรวจยึด พนักงานสอบสวนจะไม่รู้ในทันทีว่าทรัพย์สินนั้นเป็นของแท้หรือไม่แท้ แต่รู้เพียงว่ามีลักษณะคล้ายเป็นของแบรนด์เนม จึงต้องยึดมาไว้ตรวจสอบก่อน และเพื่อเข้าสู่ขั้นตอนของ ปปง. ที่จะมีมาตรการทางทรัพย์สินก่อนขายทอดตลาด โดยเฉพาะการตรวจสอบทรัพย์สินและประเมินมูลค่า ซึ่ง ปปง. จะมีการทำหนังสือเชิญผู้เชี่ยวชาญให้มาร่วมตรวจสอบว่าทรัพย์สินนั้นเป็นของจริง หรือของปลอม เพื่อประเมินมูลค่า และจะได้นำไปขายทอดตลาดก่อนนำเงินที่ได้จากการขายทอดตลาด มาชดใช้เฉลี่ยคืนแก่ผู้เสียหายในคดี ดังนั้น หากผู้เชี่ยวชาญได้มาตรวจสอบและประเมินมูลค่าทรัพย์สินแล้วพบว่าทรัพย์สินนั้นเป็นของปลอม ศัพท์ของ ปปง. จะเรียกว่า “ทรัพย์นอกพาณิชย์” ซึ่งตามระเบียบแล้วเราจะไม่ส่งต่อให้ศาล ส่วนจะต้องนำไปเป็นของกลางในคดีอาญา หรือต้องนำไปเผาทำลายนั้น หรือจะส่งกลับคืน ก็จะต้องมีการหารือกับพนักงานสอบสวนด้วย แต่โดยหลักการแล้ว หากเป็นทรัพย์นอกพาณิชย์ ก็จะต้องเผาทำลายโดยหน่วยงานเกี่ยวข้อง เหมือนกับของกลางในคดีละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา
นายวิทยา เผยอีกว่า ในการตรวจสอบและประเมินมูลค่าทรัพย์สิน สำนักงาน ปปง. จะมีผู้เชี่ยวชาญตั้งแต่ชั้นยึดอายัดทรัพย์สิน เพื่อตรวจสอบว่าเป็นทรัพย์สินของแท้หรือของปลอม ก่อนจะนำรายการทรัพย์เข้าสู่ที่ประชุมของคณะกรรมการธุรกรรมพิจารณา ฉะนั้น หากตรวจสอบแล้วพบว่าทรัพย์สินที่พนักงานสอบสวนได้ยึดอายัดมานั้นเป็นของปลอม เราก็จะไม่ส่งรายการทรัพย์สินเหล่านั้นเข้าสู่กระบวนการตามกฎหมายของ ปปง. อย่างไรก็ดี ปัจจุบันนี้สำนักงาน ปปง. ยังไม่ได้รับรายการสำนวนทรัพย์สินที่พนักงานสอบสวนตำรวจ บก.ปอศ. ได้ตรวจยึดมาจากคดีดังกล่าวแต่อย่างใด เนื่องจากยังอยู่ในกระบวนการของคณะพนักงานสอบสวนตำรวจ บก.ปอศ. ซึ่งคณะพนักงานสอบสวนตำรวจก็จะใช้ดุลพิจารณาว่าอาจมีทรัพย์ใดที่จะให้เป็นของกลางในคดีอาญาหรือไม่ ส่วนถ้าหากมีทรัพย์สินรายการใดที่พนักงานสอบสวนตำรวจจะนำส่งให้กับทาง ปปง. ใช้อำนาจตามกฎหมาย พ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ. 2542 ก็จะมีการประสานงานกันอย่างต่อเนื่องต่อไป
รองเลขาธิการ ปปง. เผยต่อว่า ส่วนกรณีที่สังคมตั้งข้อสังเกตว่าทรัพย์สินกระเป๋าแบรนด์เนมที่พนักงานสอบสวนตำรวจได้ยึดมานั้นเป็นของปลอม แต่แท้จริงแล้วเจ้าตัวอาจเคยถือของจริงไว้ ก่อนมีการนำไปขายเพื่อเปลี่ยนเป็นตัวเงิน ซึ่งจะสามารถติดตามย้อนหลังได้หรือไม่นั้น ปกติแล้วในการตรวจสอบธุรกรรมย้อนหลัง ทาง ปปง. สามารถตรวจสอบได้อยู่แล้ว เพราะมันจะมีร่องรอยอยู่ ยกตัวอย่างเช่น อาจมีการนำบัตรเครดิตไปรูดซื้อหรือไม่ เป็นต้น พร้อมยอมรับว่า ในคดีจำพวกฉ้อโกงประชาชน หรือหลอกลงทุนต่าง ๆ หรือเว็บพนันฯ แผนประทุษกรรมในคดีเหล่านี้มักมีการฟอกเงินผ่านการซื้อทรัพย์สินมูลค่าสูง เพื่อเป็นการแปลงสภาพของทรัพย์ที่ได้มา เสมือนว่าได้ทรัพย์สินนั้นมาโดยถูกต้องตามกฎหมาย